💡 Vissir þú að...

Baunaplönturnar binda köfnunarefni úr loftinu og næra jarðveginn. Þær hafa í rauninni góð áhrif á garðinn í kringum sig.

Baunir

Phaseolus vulgaris

Þessi tiltekna kryddjurt er einær og lifir í mörgum hornum veraldarinnar. Egyptar hafa upplýsingar um að baunaplöntur hafa vaxið villtar u.þ.b. 4800-4400 árum f.k. en voru ekki algengar til átu fyrr en í kringum 17. öld.

Baunir geta verið grænar, gular og mjög sjaldan fjólubláar. Baunir vaxa best í 13-18 °C og vilja helst vera í skugga og á svölum stað. Við réttar aðstæður nær plantan mestum vexti um 60 dögum eftir gróðursetningu. Þær eru klifurplöntur og ná að klífa í 1-2 m hæð. Baunasekkirnir koma úr blómi og í hverjum sekk eru u.þ.b. 8-12 baunir. Best er að setja plöntuna út á sumrin og þá í gott skjól frá sólinni. Á veturna er best að hafa plöntuna á köldum stað þar sem ekki er mikil sól.

Baunir eru rosalega góðar beint af plöntunni. Margir sjóða baunirnar og setja smjör út á en svo eru þær líka notaðar mikið í pottrétti eða í núðlurétti. Einnig er hægt að nota blöðin af plöntunni og eru þau mjög góð í salat eða bara sem snakk.

Uppruni

Mið- og Suður-Ameríka

Notkun

Soðnar með smjöri, pottréttir, núðluréttir, salat, snarl

Senda inn fyrirspurn Sjá allar kryddjurtir

Heilsufarið

Heilsubætur

Prótein

Baunir eru frábær próteingjafi

Trefjar

Styðja við heilbrigt meltingarkerfi.

Járn

Gott járnmagn sem styður við blóðmyndun.

Orka

Kolvetnin í baunum gefa stöðuga orku yfir daginn.

Þessar upplýsingar eru einungis til fróðleiks, ráðfærðu þig við lækni varðandi heilsufarsráð.

Umhirða

Hvernig á að hugsa um baunir

Vökvun

Vökvið reglulega en passið að ofvökva ekki. Baunir vilja jafnan raka en ekki blautar rætur.

Birta og sól

Vilja helst vera í skugga og á svölum stað, þola ekki beina sól.

Hitastig

Vaxa best við 13-18°C. Best að setja út á sumrin og geyma á köldum stað yfir veturinn.

Jarðvegur

Þurfa góðan og loftræstan jarðveg. Baunaplöntur binda köfnunarefni og gæða jarðveginn í kringum sig.

Hugmyndir að notkun

Soðnar og bornar fram með smjöri sem meðlæti

Í pottrétti eða súpu

Ferskar beint af plöntunni sem snarl

Blöðin fersk í salat eða sem garnering